Sagan af 40 mótum

Fjörutíu mót af fótbolta, vináttu og ógleymanlegum minningum

Sumarið 1987 mættu 16 lið og um 160 ungir knattspyrnustrákar til Akureyrar á fyrsta Esso-mótið. Enginn vissi þá að verið væri að leggja grunn að einu stærsta og rótgrónasta knattspyrnumóti landsins.

Fjörutíu árum síðar koma um 2.000 keppendur frá félögum víðs vegar að af landinu til Akureyrar. Liðin eru um 200, leikirnir hundruðum saman og heill bær fyllist af treyjum, fánum, fjölskyldum og fótboltagleði.

Margt hefur breyst frá fyrsta mótinu. Liðunum hefur fjölgað, aðstaðan batnað, stúlknamót bæst við og umgjörð mótsins orðin meiri. En hjarta mótsins er enn hið sama: leikgleði, vinátta og minningar sem fylgja þátttakendum langt fram á fullorðinsár.

Fyrsta Esso-mótið var haldið á Akureyri sumarið 1987. Til leiks mættu 16 lið með um 160 keppendur.

Týr frá Vestmannaeyjum stóð uppi sem sigurvegari í keppni A-liða en KA vann keppni B-liða. Þarna voru fyrstu verðlaunin afhent, fyrstu sigurhrópin ómuðu um KA-svæðið og grunnurinn lagður að hefð sem átti eftir að vaxa langt umfram væntingar.

Strax á fyrsta mótinu myndaðist sú sérstaka stemning sem hefur fylgt því allar götur síðan. Hart var barist inni á vellinum en utan hans urðu til ný vináttubönd milli krakka alls staðar að af landinu.

 Með hverju árinu urðu þátttakendur fleiri og var greinilegt að mótið hafði fest sig í sessi meðal ungra knattspyrnuiðkenda um land allt. Hundruðir iðkenda, þjálfara og aðstandenda lögðu leið sína til Akureyrar á hverju sumri til að spila fótbolta, eignast vini og hafa gaman. 

Myndirnar hér að ofan eru frá úrslitaleik A liða árið 1998, þegar Fylkismenn unnu 2-0 sigur á KR í æsispennandi lokaleik. 

Árið 1991 markaði tímamót í sögu ESSO-mótsins þegar keppt var í D-liðum í fyrsta sinn. Það ár tóku 65 lið þátt og urðu KA-menn sigurvegarar í bæði A- og D-liðaflokki, Fylkir vann B-liðakeppnina og Austri stóð uppi sem sigurvegari í C-liðum. Mótið er þó mörgum sérstaklega minnisstætt vegna eftirminnilegra orða ungs KA-leikmanns sem, eftir að hafa skorað úr vítaspyrnu, sagði: „Það þarf ekki alltaf að vera fast ef það er nákvæmt.“ Setningin lifði áfram meðal þátttakenda og hefur orðið hluti af sögu mótsins.

Árið 1992 fjölgaði þátttakendum enn og voru liðin orðin 70 talsins. Þá var ákveðið að setja hámark á fjölda liða þar sem ekki var unnt að taka við fleiri þátttakendum. Fylkir sigraði í A-liðum, Breiðablik í B-liðum, Valur í C-liðum og KR í D-liðum.

Þegar komið var fram til ársins 1993 hafði mótið fest sig í sessi sem eitt stærsta og best skipulagða yngri flokka mót landsins. Í umfjöllun Dags á Akureyri var mótinu sérstaklega hrósað fyrir góðan mat, faglega dómgæslu og stundvísi. Skipulagið varð fljótt eitt helsta einkenni mótsins og lagði grunn að þeirri sterku ímynd sem það hefur notið allar götur síðan.

Árið 1994 mættust Valur og Keflavík í úrslitum A-liða annað árið í röð. Eftir spennandi leik sem lauk með jafntefli þurfti að grípa til vítaspyrnukeppni. Þar reyndist markvörður Vals, Sverrir Arnór Diego, hetja liðsins þegar hann varði lykilspyrnu og tryggði Val sigur. Sama ár tóku 21 félag þátt, leiknir voru 210 leikir og skoruð 745 mörk.

Árið 1995 hélt mótið áfram að vaxa og þá mættu 76 lið til leiks ásamt um 2.000 aðstandendum. Fjölnir lét sérstaklega að sér kveða það ár og varð sigurvegari í bæði A- og B-flokki eftir að hafa lagt FH að velli í úrslitaleikjum beggja flokka. Þetta var skýrt merki um uppgang félagsins og eitt af eftirminnilegustu afrekum mótsins á þessum árum.

Árið 2002 var Esso-mótið það stærsta frá upphafi. Alls tóku 122 lið frá 29 félögum þátt og voru leiknir 539 leikir yfir mótshelgina. Skoruð voru 2.458 mörk, eða að meðaltali um 4,5 mörk í leik. Skagamenn stóðu uppi sem sigurvegarar bæði í A- og B-liða keppninni og í umfjöllun um mótið var það nefnt „langstærsta mótið til þessa“. Þróunin hafði verið hröð frá árinu 1990 þegar 122 lið frá 29 félögum tóku þátt og 539 leikir voru leiknir.

Árið 2006 var tuttugasta mótið haldið og af því tilefni var framleiddur sérstakur sjónvarpsþáttur þar sem saga mótsins var rifjuð upp og stemningunni á svæðinu gerð skil. Það ár tóku 34 lið þátt, alls voru leiknir 596 leikir og talið er að um 5.000 manns hafi sótt mótið.

Árið 2007 sameinaðist Olíufélagið hf. (Esso á Íslandi) Bílanausti og varð til N1. Sama ár var fyrsta N1 mótið haldið og hefur mótið borið það nafn allar götur síðan.

Árið 2011 fór 25. N1 mótið fram. Alls voru 168 lið skráð til leiks og þátttakendur um 1.500 talsins. Í tilefni mótsins kom landsliðsmaðurinn Gylfi Þór Sigurðsson á svæðið og áritaði myndir fyrir keppendur við mikinn fögnuð. Mótið var sem fyrr einn af stærstu íþróttaviðburðum sumarsins fyrir unga knattspyrnuiðkendur og fjölskyldur þeirra.

Árið 2020 var sett þátttökumet þegar 212 lið voru skráð til leiks og um 1.940 keppendur tóku þátt. Þrátt fyrir heimsfaraldur sem geisaði á þeim tíma þá tókst að halda mótið með glæsibrag og staðfesti það enn frekar mikilvægi mótsins í íslensku íþróttalífi.

Árið 2021 var metþátttaka á mótinu þegar 216 lið og um 2.150 keppendur komu saman á Akureyri og léku yfir þúsund leiki á fjórum dögum. 

Næstu ár hélt mótið áfram að vaxa og þróast. Hundruð liða frá félögum víðs vegar að af landinu tóku þátt og þúsundir barna, foreldra og sjálfboðaliða mynduðu einstaka stemningu á Akureyri á hverju sumri líkt og fyrri ár. N1 mótið varð þannig ekki aðeins íþróttaviðburður heldur einnig fjölskyldu- og samfélagshátíð sem skapar minningar fyrir kynslóðir ungra knattspyrnumanna.

Árið 2024 var 38. mótið haldið með yfir 2.000 keppendum og 208 liðum í 13 deildum. Sama ár hófst nýr og spennandi kafli í samstarfi KA og N1 þegar undirbúningur var hafinn að sérstöku N1 móti fyrir stúlkur. Með því var lagður grunnur að því að færa sömu öflugu umgjörð, upplifun og tækifæri til enn fleiri barna og fjölskyldna um land allt.

Fyrsta N1 stúlknamótið var formlega kynnt í janúar 2025 þegar KA og N1 tilkynntu samstarf um nýtt knattspyrnumót fyrir stúlkur í 6. flokki. Markmiðið var að skapa vettvang fyrir ungar knattspyrnustelpur sem byggði á sömu sterku hefð og hið rótgróna N1-mót drengja og stuðla þannig að auknu jafnrétti í íþróttastarfi.

Á vormánuðum hófst undirbúningur af fullum krafti. Félög víðs vegar af landinu skráðu lið til leiks og KA sá um skipulag og framkvæmd mótsins með stuðningi N1 sem aðalbakhjarls. Mikil eftirvænting ríkti meðal þátttakenda, foreldra og þjálfara enda um sögulegt fyrsta mót að ræða.

Dagana 8.–10. ágúst 2025 varð mótið að veruleika á KA-svæðinu á Akureyri. Um 600 stúlkur á aldrinum 9–10 ára tóku þátt og léku fjölda leikja yfir helgina. Samhliða keppninni var boðið upp á fjölbreytta dagskrá með skemmtunum, samveru og afþreyingu sem skapaði einstaka mótsstemningu fyrir þátttakendur og fjölskyldur þeirra.

Á meðan á mótinu stóð heimsóttu þekktir gestir svæðið, þar á meðal landsliðskonan Sandra María Jessen, sem hvatti stelpurnar áfram og gaf sér tíma til að hitta þátttakendur. Fjölmiðlar fylgdust einnig vel með og fjölluðu um gleðina, stemninguna og mikilvægi þess að stúlkur fengju sitt eigið stóra mót.

Eftir mótið var ljóst að verkefnið hefði tekist afar vel. Umfjöllun í fjölmiðlum og viðbrögð þátttakenda sýndu að mótið hafði skapað sterkan grunn að nýrri hefð í íslensku knattspyrnulífi. Fyrsta N1 stúlknamótið markaði því tímamót og opnaði nýjan kafla í samstarfi KA og N1, með það að markmiði að efla þátttöku stúlkna í íþróttum og skapa eftirminnilega upplifun fyrir komandi kynslóðir.

Drengjamótið 2026 verður haldið dagana 1.–4. júlí og er von á um 2.000 þátttakendum frá 41 félagi víðs vegar að af landinu. Mótið er það fertugasta í röðinni og af því tilefni var ákveðið að blása í lúðra og gefa mótinu sitt eigið útlit, sérstakt logo og þau veglegheit sem það á skilið.

Við hjá N1 erum afar stolt af því að hafa verið bakhjarl mótsins í fjóra áratugi og hlökkum til að halda þessu farsæla samstarfi áfram um ókomin ár.

Stúlknamótið verður síðan haldið dagana 7.–9. ágúst. Þetta verður í annað sinn sem mótið er haldið fyrir stelpur og það er ánægjulegt að sjá að keppendum fjölgi á milli ára.

Við hlökkum til að taka á móti öllum þessum efnilegu knattspyrnuiðkendum í sumar, fjölskyldum þeirra og aðstandendum og eiga saman eftirminnilega mótsdaga á Akureyri.